Omgevingsdienst Midden-Holland: ‘Bijenlandschap is onderdeel van ons werk’
De provincie Zuid-Holland heeft een heldere ambitie: een aaneengesloten biodiversiteitslandschap voor bijen en andere insecten in 2030. De Omgevingsdienst Midden-Holland draagt daar actief aan bij. Ecologen Dado Kavazović en Ilir Deva zijn sinds een halfjaar ‘bezig met de bijen’. Ze zoeken gemeenten op, verbinden partijen aan elkaar en verankeren biodiversiteit in het dagelijks werk. Dat doen ze ‘op maat’, want elke gemeente is anders, en elke omgeving vraagt om een eigen aanpak. De ambitie: gemeenten, bewoners en andere relevante partijen weten waar de Omgevingsdienst mee bezig is en vice versa. Zodat ze elkaar kunnen helpen om de biodiversiteit in de regio op een hoger peil te brengen.
Creatief met bijen
Dado Kavazović studeerde biologie omdat hij van planten en dieren houdt. Maar al snel begreep hij: wie de natuur echt wil helpen, moet met mensen in gesprek. Daarom voegde hij sociologie toe aan zijn studie. Nu werkt hij als adviseur-ecoloog bij de Omgevingsdienst Midden-Holland (ODMH). Naast het opstellen en beoordelen van ecologische rapporten en plannen, houdt hij zich samen met zijn collega Ilir Deva namens de provincie Zuid-Holland en Groene Cirkel Bijenlandschap bezig met de bijen. ‘Het is een concreet project waar je heel creatief mee om kunt gaan. We hebben een helder doel gekregen: een biodivers bijenlandschap in Zuid-Holland. We kunnen zelf invullen hoe we dat proberen te bereiken. Concrete KPI's zijn er bewust niet. Elke gemeente is immers anders, elke omgeving vraagt om een eigen aanpak. Wat telt, is de richting.’
Die richting is: voor 2030 een aaneengesloten bijenlandschap in Zuid-Holland creëren, als leefomgeving voor bijen en andere insecten. Maar het gaat verder dan dat. Een rijk insectenlandschap is de basis voor vogels, vleermuizen, vlinders en tal van andere soorten — en uiteindelijk ook voor mensen. ‘Iedereen wordt gelukkiger en gezonder als hij in een groene leefomgeving leeft,’ weet Dado Kavazović.
Gemeenten opzoeken, behoeften begrijpen
De eerste stap van de aanpak is eenvoudig: ga naar de gemeenten toe. De twee ecologen benaderen de gemeenten proactief — niet met een kant-en-klaar plan, maar met een open vraag: waar lopen jullie tegenaan? Een eerste gesprek met de gemeente Krimpenerwaard illustreert dat. Daar bleek al snel dat biodiversiteit wel degelijk op de agenda staat. Maar een goede onderbouwing voor groenbeheer en uitvoering is lastig, ook richting inwoners. Inwoners zijn bijvoorbeeld gewend aan kort gemaaid gras. Als de maaimachine ineens minder vaak langskomt, roept dat vragen op. En de gemeente heeft geen ecoloog in dienst om die vragen inhoudelijk te beantwoorden. ‘Dan proberen wij te kijken of wij daarin iets kunnen betekenen met de kennis die wij hebben,’ zegt Dado Kavazović. ‘Maar de eerste stap is dat we elkaar weten te vinden.’
Biodiversiteit als lens
Naast directe contacten met gemeenten, zoekt het team ook de indirecte weg. In ecologische adviezen worden initiatiefnemers aangespoord tot natuurinclusief bouwen en biodivers inrichten. En recent sloten we als team ecologie van de Omgevingsdienst aan bij een lokale klimaattafel om te zorgen dat klimaatadaptieve inrichting ook meteen biodiversiteitsversterkend is. ‘We proberen het bijenlandschap mee te nemen in alles wat we doen,’ zegt Dado Kavazović. ‘Niet alleen als apart project, maar als een lens waardoor je naar je werk kijkt.’
Een veelbelovende samenwerking is die met Prachtlint, actief in de gemeente Krimpenerwaard. Prachtlint heeft dezelfde ambitie voor een biodivers bijenlandschap. Maar waar de overheid grip heeft op haar eigen gronden, richt Prachtlint zich op particulier terrein: boeren, grondeigenaren, landgebruikers.
De Omgevingsdienst heeft het ambitiedocument van de stichting ondertekend en zo formeel uitgesproken dezelfde doelen te delen. ‘We willen allebei hetzelfde: een biodivers landschap. Dat is een goede basis om samen te werken.’
Gevraagd naar waar hij bij zijn eenjarige jubileum bij de Omgevingsdienst Midden-Holland wil staan zegt hij: ‘Dat de gemeenten met wie we samenwerken elkaar weten te vinden rondom biodiversiteit en het versterken van bestuivers. Dat wij inzicht hebben in hun initiatieven, en zij weten hoe wij kunnen bijdragen aan een rijker en veerkrachtiger bijenlandschap – zodat we samen gericht kunnen werken aan meer leefgebied en voedsel voor bestuivende insecten. Daar gaan wij tijd en energie in stoppen.’